2006 сылтан өбүгэбит төрүт үгэстэригэр үөрэниэн баҕалаахтары үөрэтэбин. Маҥнай саҕалыырбар кылгас дьарыктартан саҕалаабытым. Хас да сыллар усталарыгар кэтээн көрдөхпүнэ, кылгас дьарыктарга сылдьар дьон наһаа элбэхтэ төхтүрүйэн кэлэр буолаллар эбит. Ол иһин 2020 сылтан үөрэх болдьоҕун уһатан үөрэтэн саҕалаабытым. Үс ый иһигэр билиини иҥэринэн, этигэр-хааныгар сөҥө сылдьар өбүгэлэриттэн илдьэ кэлбит өйө уһуктан, киһи дьэ арыллар, ситэр кэрдииһэ. Маннык үс ый дьарыктаммыт киһи салгыы бэйэтэ сайдарыгар үчүгэй укулаат буолар. 2024 сылтан аны билиилэрин бигэргэтэн кэнсиэрдэтэр буолбутум.

Быйылгы сылга күһүҥҥү бөлөх, ахсынньы 18 күнүгэр Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр гостинай саалаҕа бэйэлэрин ылбыт билиилэрин — тойугу, ырыаны уонна хомуска оонньууларын дьоҥҥо-сэргэҕэ иһитиннэрдилэр.
Сахалыы ырыа-тойук түһүлгэтэ хомус дьүрүскэн тыаһынан саҕаланна. Хас биирдии уһуйаан кыттыыллааҕа, биллэн турар долгуйар. Ол эрэн, олус хорсун санаанан кытыннылар уонна кыттыбыттарыттан дуоһуйууну ыллылар. Бу кэнсиэргэ эрдэтээҕи дьарык кыттыылаахтара – «Алмазкредитсервис» үлэһиттэрэ, Елена Соловьева – Эл Иэнэ, Наталья Сивцева – Күбэйэ Дьүрүлгэн, Марианна Кучутова, Афанасий Андреев, Анна Докторова кытыннылар. Бу дьоро түһүлгэни сахалыы үҥкүүнэн киэргэттилэр «Эрэл» үҥкүү бөлөҕүн араас көлүөнэ үҥкүүһүттэрэ уонна күүс-көмө буоллулар М.Н. Жирков аатынан Дьокуускайдааҕы музыкальнай колледж Гавриил Гаврильевич Колесов аатынан Төрүт культуура толорор ньымаларыгар уһуйуу салаатын уһуйуллааччылара.
Сахалыы ырыаны – тойугу, оһуохайы, хомуска ооонньуур үөрүйэҕи иҥэриммит, сыанаҕа төрүт өбүгэ дорҕоонунан саҥарбыт, ыллаабыт, туойбут, сүрэхтэммит, быйылгы үс ыйдаах дьарыгым кыттыылаахтарын — Павлова Анна Алексеевнаны, Акимова Эльвира Панфиловнаны, Махарова Прасковья Ефимовнаны, Гуляева Татьяна Иннокентьевнаны, Сивцева Марина Васильевнаны, Макарова Раиса Семеновнаны уонна биир ый устата хомуска оонньуурга үөрэммит – Баишева Феодосия Николаевнаны, Эверстова Христина Николаевнаны, Захарова Лариса Никифоровнаны, Миронова Аграфена Михайловнаны, Никитина Сусанна Лукиничнаны, Николаева Диана Дмитриевнаны, Протопопов Анатолий Леонидовиһы, Хоютанова Оксана Прокопьевнаны ис сүрэхпиттэн эҕэрдэлиибин уонна махтанабын.
Уонна бу түһүлгэни төрүттээбит «Саха эйгэтэ» уонна «Кэрэ олох» түмсүүлэргэ Матрена Андреевна Ядрихинскаяҕа уонна Екатерина Петровна Новиковаҕа ыҥырыыгыт иһин ис сүрэхпиттэн махтанабын.
Сурукка тиспит санаабын ситэрэн, кэнсиэри көрбүт, истибит уонна уһуйууным кыттыылаахзтарын санааларын киллэриэхпин баҕарабын:
«Арчыына, наһаа үчүгэйдик өбүгэ төрүт дорҕоонун нуһараҥ эйгэтигэр киирэммин ис куппар үөрүүнү бэлэхтээбиккитигэр махтанабын, олус астынным.

Уһуйуллааччыларын ырыалара- тойуктара, хомустара, кырыымпалара оһуохайдара наһаа үчүгэй дии олох ыллаабат дьон диэтэххэ, өссө арыллан, сайдан иһиэхтэрэ турдаҕа. Эн тойугун, хомуһун олох оһуобай, онон өссө элбэх киһини бэйэҥ сырдык эйгэҕэр угуйаҥҥын, өбүгэ төрүт дорҕоонун алыбар киллэрэҥҥин, бэйэҕин батыһыннараҥҥын сахалыы куттарын уһугуннаран, сүргэлэрин көтөҕөн, кэрэ эйгэлэрин кэҥэтэн саха буолан сандаараҥҥыт, киһи буолан килбэйэҥҥит иннигит куруутун аһаҕас, аартыккыт сырдык буолан алгыстаах аартыккыт арылла, дьолгут тосхойо турдун.
Махтал. Таптал. Эрэл. Мичил. Эйэ.»

*
«НаҺаа астынным мин эмиэ наһаа улахан махтал буолуохтун! Киһи үс эрэ ый иһигэр наһаа элбэҕи билиэн, сатыан сөп эбит элбэх ситиһиилэри, өссө кэлиэхпит.
Барыгытыгар махтал»

*
«Чэпчээтибит, долгуйбуппут ааста, астыныы кэллэ»

*
«Арчыына, улахан тэрээһиниҥ үгүс саха фольклорун таптыыр дьону түмэн, ситиһиилэхтик, өрө көрөҕүллүүлэхтик ааспытынан эҕэрдэлиибин! Инникитин даҕаны саханы саха дэтэр төрүт ылбаҕай көрүҥнэри тэнитэ тарҕата турар үтүө дьыалаҕар үрдүк ситиһиилэри, өйөбүлү, өйдөбүлү, норуот биһирэбилин баҕарабын!»

Саха кылыһахтаах ырыата, дорҕоонноох тойуга, үрүҥ күҥҥэ сүгүрүйэр үҥкүүтэ, кутуллар хомуһун дорҕооно дьүрүһүйэ турдун! Өбүгэбит үтүө үгэһин үйэтитэн, бу кылгас кэрчик иһигэр ылыммыт билиигитин кэлэр кэнчээри ыччаттаргытыгар, Хаанг-уруу, аймах-билэ дьоҥҥутугар иһитиннэрэ сылдьаргытыгар баҕарабын. Өрүү ырыа-тойук, үҥкүү-битии, хомус аргыстаах чэгиэн-чэбдик сылдьыҥ!

М.Н. Жирков аатынан Дьокуускайдааҕы музыкальнай колледж Гавриил Колесов аатынан Төрүт култуура толорор ньымаларыгар уһуйуу салаатын уһуйааччыта, СӨ үтүөлээх артыыһа, аан дойду виртуоз хомусчута Варвара Степанова — Арчыына