Саха тылын, литературатын уонна култууратын учууталларын өрөспүүбүлүкэтээҕи үһүс сийиэһэ түмүктэннэ. Икки күн устата саха тылын үөрэтиигэ оҥоһуллар өйөбүллэр, сокуон, быраап өттүнэн көмүскэлин, баар кыһалҕалар, ситиһиилэр, саҥа толкуйдар туһунан санаа атастаһар хас да түһүлгэ үлэлээтэ.

Хас биирдии кыттааччы, тэрийээччи, дэлэгээт тэрээһиҥҥэ улахан эппиэтинэһи өйдөөн туран кэлбитэ тута көстөр. Бары баар балаһыанньаны өйдөөн, сайдыыга, тупсарыыга туһуламмыт этиилэрин тиэртилэр.

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта Сергей Местников:

«Билигин оскуолаларга оҕолорбут үөрэнэ олорор учебниктарын ис хоһооно, тыла-өһө, сорудахтара уустугун, оҕону саха тылыгар умсугутуохтааҕар төттөрү тэйитэрин туһунан саха тылын учууталларыттан, төрөппүттэртэн элбэхтик истэбит. Саха тылын саҥа учебниктарын оҥорууга оскуолаҕа үлэлии сылдьар учууталлар ааптар быһыытынан киирэн, үс сыл иһигэр (2025 сылга – 1-4 кылаастар, 2026 с. – 5, 6, 7, 8, 9 кылаастар, 2027 сылга – 10,11, кылаастар) оҕолорбутун саҥа учебниктарынан хааччыйыахтаахпыт».

Дьокуускай куорат баһылыга Евгений Григорьев:

«Кэнники сылларга куорат олохтоохторо 30 тыһыынча киһинэн эбиллибит. Бу аҥардас тыа сириттэн көһөн кэлбит дьон. Евгений Николаевич оҕо төрөөбүт тылынан саҥарарыгар дьиэ кэргэн улахан оруоллаах, дьиэҕэ оҕону кытта хайаан да сахалыы тылынан кэпсэтэри төрөппүт бэйэтин тус эбээһинэһин быһыытынан ылыныахтаах».

Мэҥэ-Хаҥалас улууһун баһылыга Дмитрий Тихонов:

«Саха тылын сайдыыта саха төрүт дьарыгын кытта быьаччы ситимнээх. Ол иһин улууска ордук уолаттары түмэр муҥха, куйуур курдук төрүт дьарыктары көрдөрөр тэрээһиннэр тиһиктээхтик ыытыллаллар. Төрөөбүт тылбыт сокуонунан, быраабынан көмүскэллээх буоларын туһугар дьиҥинэн, үлэ бөҕөтө ыытыллар, үбүлээһин бөҕөтө көрүллэр. Онтон миэстэтигэр биһиги тугу гынабыт? Бэйэбит туох хамсаныылары оҥордубут? Маннык толкуйдаан тураммыт миэстэтигэр үлэни ис хоһоонноон тэрийиэхпитин наада».

Ил Тумэн бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччыта Александр Жирков:
«Саха тылын предметин приоритетын быһаарыахпытын наада. Приоритета суох саха тылын хайдах да өрө таһаарбаппыт. Саха тэлэбидиэнньэтэ ойуулук бөҕөтө оҥорор. Бу ойуулуктар тылларын-өстөрүн методическай сулууспа хайаан да бигэргэтиэхтээх. «Мунньуускам тоҥно» диэбэт гына. Ойуулуктарга улааппыт оҕолорбут олох даҕаны “мунньууска” диэн саҥарар буолан тахсыах кутталлара баар. Ойуулуктарга сыыһа-халты туттаммыт тылы букатын ыһан кэбиһиэхпитин сөп. Оскуола үөрэтэр бырагыраамматыгар баар айымньыларынан тыйаатар испэктээкиллэри туруорууларыгар ситимнээх үлэ барыан наада. Ол иһин учебнай-методическай сулууспа хайаан да баар буолуохтаах».

С.К. Макаров аатынан Чурапчы гимназиятын саха тылын уонна литературатын учуутала Сардана Николаевна Гоголева:

«Саха тылын оҕолорго үөрэтиигэ киһи сонньуйар да, хомойор да түгэннэрэ бааллар. Баар кыһалҕаттан тахсарга уруогу сонурҕатар, соһутар, саҥаны биллэрэр, сэргэхситэр, ситиһиигэ тиэрдэр хайысхалары тобулар наада. Холобур, «Тимэҕэ сөллүбүт» диэн сомоҕо домоҕу оҕолор хайдах өйдүүллэрин туһунан суругунан үлэҕэ «тимэҕэ сөллүбүт диэн жестко уойбут киһини этэллэр» диэн көнөтүнэн суруйаллар. Социальнай ситимнэргэ саха тылын «пыр-пар» курдук кылгатан, нууччалыы буукубаларынан солбуйан суруйсарбыт түмүгэр, оҕолорбут өйтөн суруйууга эрэ буолбакка, оннооҕор саха тылын олимпиадатыгар «үчүгэй» оннугар «ушуой», «норм», «үөрүү» оннугар «уоруу» диэн тыллары туттар буолбуттар. Тылбытын харыстыыр үлэбитин өссө кэҥэтиэхпитин наада. Оҕо күннээҕи олоҕун 6-7 чааһын төлөпүөҥҥэ атаарар, төрөппүттэрин, доҕотторун, учууталларын кытта суруйсар. Оччотугар төрөппүттэрин өттүлэриттэн оҕо төлөпүөнүгэр сахалыы шрифы хачайдаан туһанарыгар улахан ирдэбил турара наада буолбут. Оҕо сахалыы эйгэтин кинигэнэн, киинэнэн, тыыннаах тылынан тэрийэрбит таһынан, аны социальнай ситимҥэ сахалыы буукубалары туһанан суруйарын ситиһэр сорук турар».

Павлова Людмила Николаевна Сунтаар улууьун П.Х. Староватов аатынан Элгээйи орто оскуолатын саха тылын, литературатын үрдүкү категориялаах учуутала:

«Биһиги бүтүн нэһилиэкпитинэн төрөөбүт тылынан оҕону эбии сайныннарар эйгэ диэн бырайыактаахпыт. Ол курдук, нэһилиэкпитигэр баар култуура киинэ, уһуйаан, оскуола, бибилэтиэкэ, түмэллэр бары түмсэммит 2018 сылтан «Төрөөбүт төрүт тылым — төлө туппат төрүт баайым» диэн бырайыак оҥороммут күүскэ үлэлии олоробут. Ол курдук, култуура киинигэр тыйаатыр уонна оҕо диэн эйгэ үлэлиир. Манна оҕолор испэктээк туруораллар. Ону таһынан бибилэтиэкэбитигэр оҕо уус-уран айымньыны ааҕыытын тэрийэбит. Бу манна дьиэ кэргэнинэн олоҥхону ааҕыыны ыытабыт, ааҕар дьиэ кэргэн күрэхтэрин, өркөн өй күрэхтэрин тэрийэбит. Бэйэбит суруйааччыларбыт бэлиэ күннэригэр улуустааҕы, нэһилиэктээҕи ааҕыылар күрэхтэрэ буолар. Оскуолабытыгар 5 ааҕар бөлөх баар: уолаттар бөлөхтөрө, кыргыттар бөлөхтөрө, оҕолор бөлөхтөрө, учууталлар бөлөхтөрө, алын кылаас учууталларын бөлөхтөрө, эр дьон бөлөхтөрө. Бары түмсэн, ааҕыы алаһатыгар кэлэн оҕолорбут эйгэлэрин».

Николашкина Алевтина Ивановна, Үөһээ Бүлүү 1 нүөмэрдээх оскуолатын саха тылын, литературатын учуутала:

«43 сыл тухары саха тылын учууталынан үлэлии сылдьабын. Саха тылын, литературатын учуутала — норуот тылын тарҕатааччы, оҕолорго саха тылын кэрэтин иҥэрэбит киьи буолуохтаах. Хомойуох иһин, кэнники кэмҥэ оҕолорбут нуучча тылыгар охтон эрэллэр. Бу сийиэскэ биһиги туох эрэ быһарыытын ылыахтаахпыт дии саныыбыт. Саха тылын сайыннарар суоллары көрдүөххэ наада. Бэйэм оҕолору норуот тылыгар чугаһатаары «Сахам сирин 4 араас дьүһүнэ» диэн пособиелары оҥортообутум».